अमेरिकी प्रशासनले चीनको कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) कम्पनी डीपसिक सहित १०० भन्दा बढी चिनियाँ कम्पनीलाई राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि जोखिमपूर्ण ठहर गरिए पनि तत्काल व्यापारिक कालोसूचीमा नराख्ने निर्णय गरेको छ। स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै प्रकाशित समाचारअनुसार अमेरिकी सरकार चीनसँगको तनाव थप नबढोस् भन्ने उद्देश्यले यस्तो कदम चालेको हो। समाचारका अनुसार डीपसिक, चीनको प्रमुख मेमोरी चिप निर्माता सीएक्सएमटी  तथा अन्य धेरै कम्पनीहरूलाई अमेरिकी वाणिज्य विभागको “एन्टिटी लिस्ट” मा राख्न अन्तर-एजेन्सी समितिले गत वर्ष नै स्वीकृति दिएको थियो। तर ती कम्पनीहरूको नाम अझै औपचारिक रूपमा सार्वजनिक गरिएको छैन। एन्टिटी लिस्टमा परेपछि अमेरिकी कम्पनीहरूले ती संस्थालाई सामान, सफ्टवेयर वा प्रविधि बेच्न विशेष अनुमति लिनुपर्छ, जुन प्रायः अस्वीकृत हुने गर्छ।

डीपसिकले सन् २०२५ मा कम लागतमा विकसित गरेको एआई मोडेल सार्वजनिक गरेपछि विश्व प्रविधि क्षेत्रमा ठूलो चर्चा कमाएको थियो। अमेरिकी अधिकारीहरूले भने उक्त कम्पनीले चीनको सैन्य तथा गुप्तचर निकायलाई सहयोग गरेको, साथै उन्नत अमेरिकी चिपहरू प्राप्त गर्न दक्षिणपूर्वी एसियाका आवरण (शेल) कम्पनीहरूको प्रयोग गरेको आरोप लगाएका छन्। डीपसिकले यस्ता आरोपहरूबारे सार्वजनिक रूपमा विस्तृत प्रतिक्रिया दिएको छैन। यसैबीच अमेरिकी एआई कम्पनीहरू तथा नीति निर्माताहरूले पनि डीपसिकमाथि विभिन्न प्रश्न उठाएका छन्। केही रिपोर्टहरूमा डीपसिकले अमेरिकी एआई मोडेलहरूको क्षमताबाट लाभ उठाउने प्रयास गरेको उल्लेख गरिएको छ। यसले अमेरिका–चीनबीच बढ्दो प्रविधि प्रतिस्पर्धालाई अझ तीव्र बनाएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार अमेरिकी “एन्टिटी लिस्ट” पछिल्लो पटक सन् २०२५ को अक्टोबरमा अद्यावधिक गरिएको थियो। त्यसयता कुनै नयाँ कम्पनी थपिएको छैन, जुन पछिल्लो दशककै सबैभन्दा लामो अन्तराल मानिएको छ। यसले अमेरिकी निर्यात नियन्त्रण नीतिको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाएको छ। कतिपय पूर्व अधिकारीहरूले राष्ट्रिय सुरक्षासँग सम्बन्धित संवेदनशील प्रविधि विरोधी देशहरूमा पुग्न नदिन कालोसूची नियमित रूपमा अद्यावधिक हुनुपर्ने बताएका छन्। 

स्रोतहरूका अनुसार कालोसूचीमा राख्न सिफारिस गरिएका कम्पनीहरूमध्ये केहीले रूसलाई ड्रोनका पार्टपुर्जा आपूर्ति गरेको, केहीले प्रतिबन्धित अमेरिकी चिपहरू चिनियाँ विश्वविद्यालयहरूलाई बिक्री गरेको तथा केहीले चीनको सैन्य प्रयोजनका लागि ड्रोन र रोबोटिक उपकरण उत्पादन गरेको आरोप सामना गरिरहेका छन्। यस्ता कम्पनीहरूविरुद्ध कदम चाल्ने विषयमा अमेरिकी प्रशासनभित्र छलफल जारी रहेको बताइएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति प्रशासन हाल चीनसँगको व्यापार तथा प्रविधि सम्बन्धलाई पूर्ण रूपमा बिग्रन नदिन सावधानी अपनाइरहेको छ। त्यसैले राष्ट्रिय सुरक्षा निकायहरूबाट जोखिमपूर्ण ठहर गरिएका केही चिनियाँ कम्पनीमाथि पनि तत्काल प्रतिबन्ध घोषणा नगरी कूटनीतिक सन्तुलन कायम गर्ने प्रयास गरिएको देखिन्छ। यो घटनाले विश्वका दुई ठूला अर्थतन्त्र अमेरिका र चीनबीचको एआई, सेमिकन्डक्टर र उन्नत प्रविधिसम्बन्धी प्रतिस्पर्धा अझ जटिल चरणमा प्रवेश गरेको संकेत गरेको छ।