इरानको जवाफी आक्रमण घटे पनि मध्यपूर्वमा तनाव जारी, दुबईमा उडान प्रभावित

इरानले इजरायल र अमेरिकाविरुद्ध गरिरहेको जवाफी आक्रमणको तीव्रता केही कम भएको देखिए पनि मध्यपूर्व क्षेत्र अझै अत्यन्त संवेदनशील अवस्थामा रहेको छ। केही सीमित घटनाले मात्रै पनि अन्तर्राष्ट्रिय हवाई यात्रा, विश्वव्यापी तेल आपूर्ति र वित्तीय बजारमा ठूलो असर पार्न सक्ने स्थिति देखिएको विश्लेषकहरू बताउँछन्। पछिल्लो रात र आज बिहानसम्म पनि विभिन्न स्थानमा भएका घटनाले क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्थालाई अस्थिर बनाइरहेको छ।

आज बिहान उडान ट्र्याकिङ वेबसाइटहरूले दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल वरिपरि धेरै विमानहरू आकाशमै घुमिरहेको अवस्थामा रहेको देखाएका छन्। ती विमानहरू अवतरणको अनुमति पर्खँदै ‘होल्डिङ प्याटर्न’ मा घुमिरहेका थिए। दुबई मिडिया अफिसका अनुसार आज बिहान एक सानो घटना भएको थियो, जसमा हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले अवरोध गरेको वस्तुको अवशेष जमिनमा खस्दा केही समयका लागि हवाई यातायात प्रभावित भएको थियो। यद्यपि सामाजिक सञ्जालमा फैलिएका दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ठूलो घटना भएको दाबीलाई उनीहरूले अस्वीकार गरेका छन्। अधिकारीहरूले विमानस्थलमा कुनै प्रत्यक्ष आक्रमण वा विस्फोट नभएको स्पष्ट पारेका छन्, तर सुरक्षाका कारण केही समय उडान व्यवस्थापनमा समस्या आएको स्वीकार गरेका छन्।यस घटनाले देखाएको छ कि इरान–इजरायल–अमेरिका तनावको असर मध्यपूर्वका प्रमुख आर्थिक केन्द्रहरूमा समेत पर्न थालेको छ। दुबई विश्वको व्यस्त अन्तर्राष्ट्रिय हवाई केन्द्रमध्ये एक हो, जहाँबाट दैनिक सयौं उडानहरू सञ्चालन हुन्छन्। त्यसैले त्यहाँ हुने सानो अवरोधले पनि विश्वव्यापी उडान तालिकामा असर पार्न सक्छ।

यसैबीच क्षेत्रीय युद्धको सम्भावित विस्तारले दक्षिण एसियासम्म असर पार्न थालेको छ। विशेषगरी पाकिस्तान अहिले कठिन रणनीतिक अवस्थामा परेको देखिन्छ। पाकिस्तानको इरानसँग दक्षिणपश्चिम क्षेत्रमा करिब ९०० किलोमिटर लामो सीमा जोडिएको छ। त्यस्तै, लाखौं पाकिस्तानी कामदार साउदी अरेबिया तथा अन्य खाडी मुलुकहरूमा बसोबास गर्छन्। यदि क्षेत्रीय युद्ध अझ फैलियो भने पाकिस्तानले दुबै पक्षसँग सम्बन्ध सन्तुलनमा राख्न गाह्रो पर्ने विश्लेषण गरिएको छ।पाकिस्तानले हालै साउदी अरेबियासँग औपचारिक पारस्परिक रक्षा सम्झौता पनि गरेको छ, जसले दुई देशबीचको सैन्य सहयोगलाई अझ मजबुत बनाएको छ। यही कारण अहिले पाकिस्तानभित्र एउटा महत्वपूर्ण प्रश्न उठ्न थालेको छ—यदि इरान र साउदी अरेबिया पक्षहरू प्रत्यक्ष रूपमा ठूलो युद्धमा तानिए भने पाकिस्तानले कस्तो भूमिका खेल्नेछ? धेरै विश्लेषकहरूका अनुसार इस्लामाबादले लामो समयसम्म पूर्ण रूपमा तटस्थ रहन सक्ने सम्भावना कम हुन सक्छ।

अहिलेको परिस्थितिमा पाकिस्तान सरकारले सावधानीपूर्वक कूटनीतिक सन्तुलन कायम गर्ने प्रयास गरिरहेको देखिन्छ। तर मध्यपूर्वमा युद्ध विस्तार भएमा यसको राजनीतिक, आर्थिक र सुरक्षा प्रभाव पाकिस्तानमा गहिरो रूपमा देखिन सक्ने अनुमान गरिएको छ।यसरी, इरानको आक्रमणको तीव्रता केही घटेको भए पनि क्षेत्रीय तनाव अझै कम भएको छैन। दुबईमा भएको पछिल्लो घटनाले मध्यपूर्वको अस्थिरता अन्तर्राष्ट्रिय उड्डयन, व्यापार र ऊर्जा सुरक्षासम्म फैलिएको स्पष्ट संकेत दिएको छ। यदि युद्ध थप फैलियो भने यसको प्रभाव केवल मध्यपूर्वमै सीमित नरही विश्वव्यापी अर्थतन्त्र र राजनीतिमा समेत गम्भीर रूपमा देखिन सक्ने सम्भावना बढ्दै गएको छ।