विश्वकै चर्चित यौन शोषण प्रकरणमध्ये एक मानिएको जेफ्री एपस्टिन काण्डमा न्यायको खोजीमा अगाडि आएका महिलाहरूले आज पनि सहज जीवन बाँच्न पाएका छैनन्। बरु उनीहरूका लागि सत्य बोल्नु, आफ्नो पीडा सार्वजनिक गर्नु र न्यायको माग गर्नु नै अर्को संघर्षको सुरुवात बनेको छ। वर्षौंअघि भएको यौन शोषणको घटना बाहिर ल्याएर न्याय माग्ने साहस गरेका महिलाहरू अहिले धम्की, गालीगलौज, मानसिक यातना र निरन्तर असुरक्षाको वातावरणमा बाँच्न बाध्य छन्।अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रायटर्सले गरेको विस्तृत अनुसन्धानले एपस्टिनका कम्तीमा २३ जना पीडिताहरूले सार्वजनिक रूपमा आफ्नो अनुभव सुनाएपछि विभिन्न प्रकारका धम्की, उत्पीडन र सामाजिक आक्रमण सामना गर्नुपरेको तथ्य उजागर गरेको छ। कतिपय महिलाहरूले आफ्नो घरको सुरक्षा बढाएका छन्, केहीले हतियार राख्न थालेका छन् भने कतिले बसाइँ नै सार्नुपरेको छ।
मेरिना लासेर्डा नामकी एक महिलाले आफू १४ वर्षको हुँदा जेफ्री एपस्टिनद्वारा यौन शोषणमा परेको खुलासा गरेपछि उनको जीवन पूर्ण रूपमा बदलियो। उनी र अन्य पीडिताहरूले एपस्टिनसम्बन्धी सरकारी फाइलहरू सार्वजनिक गर्न माग गर्दै आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा भाग लिएका थिए। त्यसपछि सामाजिक सञ्जालमा उनीमाथि घृणा, धम्की र अपमानजनक टिप्पणीहरूको वर्षा हुन थाल्यो।युट्युबमा प्रकाशित एउटा समाचारको भिडियोमुनि एक व्यक्तिले लेख्यो, “उनी अब धेरै दिन बाँच्ने छैनन्। चुप लागेर बसेकी भए राम्रो हुन्थ्यो।” यस्ता सन्देशहरू क्रमशः बढ्दै गए। पछि अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेका कागजातहरूमा उनको नाम पटक–पटक उल्लेख भएपछि अवस्था झन् जटिल बन्यो।उनलाई झुटी, पैसाका लागि नाटक गर्ने महिला, वेश्या र अवसरवादीसम्म भनियो। अझ दुखद कुरा त उनकी १२ वर्षीया छोरीले समेत विद्यालयमा अपमान सहनुपर्यो। सहपाठीहरूले उनलाई “तिमी एपस्टिनकी छोरी हौ ?” भनेर जिस्क्याउने र मानसिक दबाब दिने गरेका थिए।आज मेरिना सुरक्षित आवासीय क्षेत्रमा बस्छिन्। उनी राति सुत्दा आफ्नो ओछ्यानको छेउमा बन्दुक राख्छिन्। “मलाई सधैं डर लाग्छ कि कसैले घरभित्र प्रवेश गरेर केही गरिदिन्छ,” उनी भन्छिन्, “म सधैं त्रास र शंकामै बाँचेकी छु।”
एपस्टिनसम्बन्धी अनुसन्धानका हजारौं पृष्ठ कागजात सार्वजनिक गर्ने क्रममा अमेरिकी न्याय मन्त्रालयबाट गम्भीर त्रुटिहरू भएको आरोप लागेको छ। सार्वजनिक गरिएका दस्तावेजहरूमा धेरै पीडिताहरूको नाम, ठेगाना, फोन नम्बर, जन्ममिति र अन्य व्यक्तिगत विवरणहरू गल्तीवश खुला रूपमा देखिएका थिए।पीडिताहरूका वकिलहरूका अनुसार कम्तीमा १७७ महिलाहरूको पहिचान विभिन्न कागजातमा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा सार्वजनिक भएको थियो। यसले उनीहरूलाई थप जोखिममा पारेको छ।न्याय मन्त्रालयले गल्ती स्वीकार गरेको छ। अधिकारीहरूले हजारौं कागजात पुनः सम्पादन गरेर गोपनीयता सुरक्षित गर्ने प्रयास गरिएको बताएका छन्। तर धेरै पीडिताहरूको भनाइमा, गल्ती सच्याउन ढिलो गरिएको र त्यस अवधिमा उनीहरूले ठूलो मानसिक तथा सामाजिक क्षति व्यहोर्नुपरेको थियो।
डानिएल बेन्स्की १७ वर्षकी हुँदा न्यूयोर्कमा अध्ययनरत थिइन्। उनी नृत्यकला क्षेत्रमा भविष्य बनाउन संघर्ष गरिरहेकी थिइन्। त्यही समयमा एपस्टिनसँग उनको भेट भयो। सुरुमा सामान्य मसाजको काम भनेर बोलाइए पनि पछि यौन दुर्व्यवहार सुरु भएको उनले बताएकी छन्।सन् २०२१ मा सार्वजनिक रूपमा आफ्नो कथा सुनाएकी बेन्स्कीले न्याय मन्त्रालयका कागजातमा आफ्नो नाम र व्यक्तिगत विवरण सार्वजनिक भएपछि निरन्तर धम्की पाउन थालिन्।एक दिन आफ्नो छोरालाई विद्यालयबाट लिन गएकी बेला उनले फेसबुकमा एउटा सन्देश देखिन्। सन्देशमा लेखिएको थियो, “म तिमीलाई मरेसम्म यातना दिन्छु।” सन्देश पठाउने व्यक्तिको सामाजिक सञ्जालमा आक्रमणकारी हतियारसहितका तस्बिरहरू समेत थिए।त्यो सन्देश देखेपछि आफूभन्दा बढी आफ्ना छोराको सुरक्षाको चिन्ता लागेको उनले बताएकी छन्। अहिले उनी हरेक गतिविधिमा सावधानी अपनाउँछिन् र आफूलाई निरन्तर निगरानीमा रहेको अनुभव गर्छिन्।
मारिया फार्मर एपस्टिनविरुद्ध सार्वजनिक रूपमा बोल्ने पहिलो महिलामध्ये एक हुन्। उनले सन् २०१९ मा आफ्नो अनुभव सार्वजनिक गरेकी थिइन्।उनको कथाअनुसार सन् १९९५ मा कला प्रदर्शनीका क्रममा एपस्टिनसँग भेट भएको थियो। पछि एपस्टिनले उनलाई आफ्ना लागि कला सामग्री खरिद गर्ने काममा राखे। केही समयपछि उनीमाथि यौन दुर्व्यवहार भएको आरोप उनले लगाएकी छन्।मारियाले आफ्नो मात्र होइन, आफ्नी किशोरी बहिनीमाथि समेत दुर्व्यवहार भएको दाबी गरेकी छन्। उनले सन् १९९६ मै प्रहरी र एफबीआईसमक्ष उजुरी दिएकी थिइन्। तर त्यसबेला गम्भीर अनुसन्धान नभएको उनको आरोप छ।मारियाका अनुसार एपस्टिन र उनकी सहयोगी गिस्लेन म्याक्सवेलले आफूलाई बोल्न नदिने प्रयास गरेका थिए। उनले बारम्बार ज्यान मार्ने धम्की पाएको दाबी गरेकी छन्।सार्वजनिक रूपमा बोलेपछि सामाजिक सञ्जालमा उनीमाथि झुटो आरोप लगाइयो। उनलाई “ठगी”, “झुटी” र “ध्यान खोज्ने व्यक्ति” भनेर बदनाम गरियो। उनका व्यक्तिगत विवरणहरू इन्टरनेटमा सार्वजनिक गरिए।उनी भन्छिन्, “कहिलेकाहीँ मलाई जीवन समाप्त गरिदिऊँ जस्तो लाग्थ्यो। अपराधीको पर्दाफास गर्ने मानिस नै दोषीझैं व्यवहार भोग्नुपर्दा पीडा असह्य हुन्छ।”
धेरै पीडिताहरूले अहिले आफ्नो जीवनशैली नै परिवर्तन गरेका छन्।जेना–लिसा जोन्स १४ वर्षकी हुँदा एपस्टिनद्वारा शोषित भएको बताउँछिन्। गत वर्ष अमेरिकी संसद भवनमा आयोजित कार्यक्रममा उनले आफ्नो अनुभव सुनाइन्। त्यसपछि उनीमाथि सामाजिक सञ्जाल र फोनमार्फत लगातार आक्रमण सुरु भयो।कतिपयले उनलाई आत्महत्या गर्न सुझाव दिए। अज्ञात व्यक्तिहरूले रातभर फोन गरेर दुर्व्यवहार गरे। कसैले आफूलाई “ड्याडी एपस्टिन” भन्दै धम्कीपूर्ण सन्देशहरू पठाए।आज जेना–लिसाले आफ्नो घरमा सुरक्षा क्यामेरा जडान गरेकी छन्। घरबाहिर निस्कँदा टेजर र चक्कु बोकेर हिँड्छिन्। “म सधैं सतर्क रहनुपर्छ,” उनी भन्छिन्, “कुनै गाडी धेरैबेर नजिक रोकियो भने पनि म शंकित हुन्छु।”
एपस्टिन प्रकरण केवल आपराधिक मुद्दामात्र बनेन, यो अमेरिकी राजनीतिमा समेत ठूलो विवादको विषय बन्यो। विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूले पीडिताहरूलाई सार्वजनिक कार्यक्रममा बोलाए। थप कागजात सार्वजनिक गर्न र घटनामा संलग्न शक्तिशाली व्यक्तिहरूलाई कारबाही गर्न दबाब दिइयो।तर यस प्रक्रियाले पीडिताहरूलाई थप सार्वजनिक बनायो। उनीहरूको निजी जीवन, पारिवारिक सम्बन्ध र व्यक्तिगत इतिहास सार्वजनिक बहसको विषय बन्न पुग्यो।कतिपयले उनीहरूलाई पैसाका लागि बोलिरहेको आरोप लगाए भने केहीले राजनीतिक उद्देश्यका लागि प्रयोग भएको टिप्पणी गरे। सामाजिक सञ्जालमा उनीहरूको चरित्रहत्या गर्ने अभियान नै सञ्चालन भएको पीडिताहरूको भनाइ छ।
एपस्टिनका पीडिताहरूले सामना गरेको अर्को चुनौती भनेको न्याय खोज्ने र व्यक्तिगत सुरक्षा जोगाउनेबीचको संघर्ष हो। यदि उनीहरू चुप लागे भने सत्य दबिन सक्छ। यदि खुलेर बोले भने नयाँ खतरा उत्पन्न हुन्छ।यही कारणले धेरै पीडिताहरू अहिले पनि आफ्नो वास्तविक नाम प्रयोग गर्न डराउँछन्। कतिपयले घर परिवर्तन गरेका छन्, केहीले आफ्नो सम्पत्ति विवरणसमेत गोप्य बनाएका छन्।मेरिना लासेर्डाले आफ्नो नाम सम्पत्ति अभिलेखबाट हटाएकी छन् ताकि अपरिचित व्यक्तिहरूले उनको ठेगाना पत्ता लगाउन नसकून्।
जेफ्री एपस्टिनको मृत्यु भइसकेको छ। उनकी सहयोगी गिस्लेन म्याक्सवेल जेल सजाय भोगिरहेकी छन्। सयौं पीडिताहरूले क्षतिपूर्ति पनि प्राप्त गरिसकेका छन्। तर पीडिताहरूको पीडा भने समाप्त भएको छैन।धेरै महिलाहरूका लागि वास्तविक संघर्ष अदालतको निर्णयपछि सुरु भएको छ। उनीहरूले केवल विगतको यौन शोषणको घाउ बोकेका छैनन्, सत्य बोल्दा समाजबाट आउने घृणा, धम्की र मानसिक यातनासमेत सहनुपरेको छ।यद्यपि, उनीहरू आफ्नो आवाज उठाएकोमा पछुताउँदैनन्। उनीहरूको विश्वास छ—मौनता तोडेर बोलेका कारण संसारले एपस्टिनको वास्तविक अनुहार देख्न पायो। तर त्यसको मूल्य उनीहरूले आज पनि त्रास, असुरक्षा र निरन्तर सतर्कताका रूपमा चुकाइरहेका छन्।“म आफ्नो मौनता तोडेकोमा गर्व गर्छु,” मेरिना लासेर्डा भन्छिन्, “तर त्यसपछि सुरु भएको डर र असुरक्षाको जीवन भने अझै समाप्त भएको छैन।”
